Wychowanie człowieka

Jeśli chcemy śledzić psychologiczną stronę wychowania, to musimy przechodzić w sposób systematyczny poszczególne jego tereny i szukać uwikłanych tam składników psychicznych. Właściwe zrozumienie ich roli wymagać będzie oczywiście, aby nie tylko wskazywać na udział pewnych fenomenów psychicznych w samym procesie wychowania, lecz odszukiwać źródła psychiczne, z których te fenomeny wypływają, oraz wytwory psychiczne, które się przy ich udziale formują. Zanim jednak przystąpimy do tych zadań, musimy wziąć pod uwagę następującą okoliczność. Skoro nie wychodzimy od jakiejś ściśle określonej definicji wychowania i skoro a priori nie wydaje się nam prawdopodobne, aby zjawiska psychiczne uwikłane w wychowaniu oddzielały się od innych zjawisk psychicznych jako jakaś jednolita, zwarta grupa, to zdaje się grozić nam ewentualność zagubienia się przy naszych badaniach w terenie nieokreślonym i może zbyt szerokim. Chodzi mianowicie o to, czy te wszystkie zjawiska, których strukturę psychiczną będziemy badać.